“Μορφές παντού” της Κατερίνας Θεωνά
Ποιητική συλλογή και η εικαστική της απόδοση
Της πολιτισμολόγου Μαριλένας Φωκά (ΜΑ)
Η ποιητική συλλογή της Κατερίνας Θεωνά που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2025 από τις
εκδόσεις οσελότος έχει τίτλο “Μορφές Παντού”. Πρόκειται για μια ανθολόγηση 129 ποιημάτων που
όπως αναφέρει η ίδια η σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια και εικαστική δημιουργός, “ δεν έχει συγκεκριμένα
θέματα, ώστε τα ποιήματα να είναι βιωματικά. Εμπνέεται κυρίως από εικόνες, σκέψεις και καταστάσεις
που συμπορεύτηκαν με την ίδια ή με τους γύρω της.” Η Κατερίνα Θεωνά εκτός από ποιητική πένα έχει
κάνει και ουσιαστική εικαστική κατάθεση. Η ενασχόλησή της με την ποίηση είναι μια αέναη εμπειρία
που ξεκίνησε από την ηλικία των 8 ετών και έγινε δεύτερη φύση. Στις ποιητικές της αποδόσεις
ανιχνεύονται τα μοτίβο της αποκάλυψης, της ακύρωσης, της προσμονής αλλά και της εσωτερικής
γνώσης. Η όλη πραγμάτευση των ποιητικών της αναζητήσεων λαμβάνει χώρα μέσα σε μια θαλασσινή
ουτοπία όπου η ομοιοκαταληξία στον δυνατό στίχο αναπαράγει τον κυματισμό και το θρόισμα του
ανέμου που πότε “ γίνεται βραχνός , [ακόμα και] παράφωνος” (“Άνεμος φάλτσος”) και πότε παιχνίδισμα
(“Θαλασσινές παλλακίδες”). Και η ποιήτρια αναρωτιέται, “πλανόδιοι τα γράμματά μου, επαίτες
ακροστιχίζαν τις περιγραφές ·χρυσάφι...σημάδια απ ́της ψυχής μου τις ραφές...αλαργινοί στα όνειρά μου
ικέτες...και μου λεγε [η γραφή] εσύ τι περιμένεις; ” (“Δεν ήταν κόκκινο το αίμα εκείνο”), ένα
χαρακτηριστικό λυρικό μοτίβο “ubi sunt”.
Η λεκτική της μονάδα ενέχει δύναμη και αλήθεια που ζητά δικαίωση,
“ κάλπικης σημασίας να έχω πυξίδα τη στοργή ” (“Για όλα όσα χάνονται” ) μεγάλη εκφραστικότητα και
έντονη εικονοποιία καθώς αντανακλά την σύγχρονη καθημερινότητα πάνω στην οποία φιλοσοφεί
προτρέποντας τον “σαλπιστή του χθές, του σήμερα μπροστάρη” τον ποιητή, “νάμα να δίνει απ ́τη ψυχή”
(“Carpe Diem”). Με το έργο της η ίδια βαδίζει στον δρόμο μιας μεγάλης ποιήτριας που ο χρόνος σίγουρα
θα αναδείξει.
Η Κατερίνα είναι αδελφή του εκλεκτού συναδέλφου πολιτισμολόγου, εξειδικευμένου στον Ευρωπαϊκό
πολιτισμό και στιχουργού Ιάσονα Θεωνά.
Η ποιήτρια έχει η ίδια φιλοτεχνήσει το εξώφυλλο της συλλογής της. Πρόκειται για μια μεταμοντέρνα
σύνθεση που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ως θεματολογία έχει ανθρώπινες μορφές που συνάδουν
με τον τίτλο ενός από τα ποιήματα του πονήματός της. Οι μορφές άριστα σχεδιασμένες με αφηγηματική
προοπτική πλαισιώνουν η μια την άλλη με διάθεση συντροφικότητας αλλά συγχρόνως με μάτια και χείλη
κλειστά ή ανύπαρκτα, μια συνδήλωση μιας σύμβασης μη ουσιαστικής επικοινωνίας, απότοκο της
σημερινής πραγματικότητας. Τα χαρακτηριστικά τους δεν είναι εμφανώς αναγνωρίσιμα στοιχεία
κάποιας γνωστής φυσιογνωμίας, όπως καταγγέλει στην ποίησή της, μορφές “άγνωστες μοιάζουν”
(“Μορφές Παντού”) παραπέμποντας σε αφαιρετική τεχνοτροπία που καταδεικνύει το ουσιώδες δια της
απουσίας του. Οι μορφές έρχονται και ξαναέρχονται συνειρμικά και αρχετυπικά ως “μορφές στο φως,
μορφές στην σκέψη...με την καινούργια τους μορφή ” (“Μορφές Παντού”), σαν μια κυκλική ανάγνωση
της ιστορίας που ̈ [την] κυκλώνουν από παντο.
Η χρωματολογία της που έχει την υφή μιας φασματοσκοπικής επιφάνειας συνίσταται στην επίθεση μιας
ψυχρής χρωματικής παλέτας, τα εικαστικά υποκείμενα της οποίας μορφοποιούνται επί μιας πορφυρής,
γήινης, θερμής βάσης που στην τεχνοτροπική τους σύζευξη και εξέλιξη αναδεικνύεται ένα λαμπερό
κίτρινο που αναλύεται μέχρι την απόχρωση μιας ώχρας ως φώτισμα -λαζούρα ( δανειζόμενη εδώ έναν
όρο από την βυζαντινή αγιογραφία) και εντάσσει τις ιδεο-μορφές της σε ένα μεταφυσικό επίπεδο,
αναδύοντας έντονη πνευματικότητα και λυρισμό. Η διαχείριση του χρώματος έχει γίνει με ακρίβεια και
σύνεση παραπέμποντας στις αρχαιοελληνικές αρετές του μέτρου, της αρμονίας και του ρυθμού. Η
σύνθεση έχει αρχετυπικές αναφορές στον μετα- ιμπρεσιονιστή Cezanne με την καταγραφή των δομικών
στοιχείων του έργου, αλλά και την μελανόμορφη κεραμική της αττικής περιόδου. Η προσεγμένη καλής
ποιότητας έκδοση απευθύνεται με σεβασμό στον αναγνώστη. Την επιμέλεια και διόρθωση έχει κάνει η
Μαρίνα Σταμέλου και το Layout και Design η Myrtylo, Λένα Παπαδοπούλου.
(Αρχείο Κατερίνας και Ιάσονα Θεωνά)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου